Dzieła utracone w czasie II wojny światowej. Litografia autorstwa Leona Wyczółkowskiego

2018-09-09

W setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przypomina i opowiada o dziełach sztuki utraconych w wyniku II wojny światowej. Do końca roku, w każdy piątek, będziemy prezentować obiekty, które ilustrują historię Polski bądź wiążą się z rodzimą tradycją i kulturą. W tej odsłonie „Obiektu tygodnia” pokazujemy litografię autorstwa Leona Wyczółkowskiego.

Informacja prasowa

TAGI

Dzieła utracone w czasie II wojny światowej. Litografia autorstwa Leona Wyczółkowskiego

„Arrasy”, z teki „Wawel”, Leon Wyczółkowski, 1921 r.; litografia, 47,6 x 36,3 cm

Przewrotnie nie opowiadamy dziś o samym obiekcie tygodnia, ale poprzez litografię Leona Wyczółkowskiego zwracamy uwagę na dramatyczne losy wielu dzieł sztuki podczas wojny. To też krótka opowieść o ludziach, którzy z narażeniem życia ratowali te najcenniejsze.

Na kilka dni przed wybuchem II wojny światowej, dosłownie w ostatnim momencie, podjęta została decyzja o wywiezieniu z Polski arrasów wawelskich wraz z innymi dziełami ze skarbca wawelskiego. Ewakuowano je do Francji, gdzie w ośrodku tkackim w Aubusson poddane zostały reperacji, a następnie przetransportowane drogą morską do Anglii. Naziści poszukiwali tych drogocennych tkanin z myślą o przekazaniu ich samemu Adolfowi Hitlerowi. Ostatecznie wywieziono je za ocean – do Kanady. Po zakończeniu wojny władze tego państwa zwlekały jednak z oddaniem tapiserii. Zagrożenie przywłaszczenia ich przez rząd kanadyjski wywołało skandal dyplomatyczny. Dopiero w lutym 1961 r., dzięki licznym interwencjom i staraniom Polaków, arrasy wróciły do Krakowa. Warto też wiedzieć, że dwie rozpoznane tapiserie z dawnej kolekcji Zygmunta Augusta znajdują się dziś poza Wawelem. Pierwszą – „Upadek moralny ludzkości” z serii „Dzieje Noego” – odnaleziono na Kremlu. Powróciła do Polski dopiero w 1977 r. jako dar władz radzieckich dla odbudowywanego wówczas Zamku Królewskiego w Warszawie. Druga – trafiła na rynek antykwaryczny i została zakupiona w 1952 r. przez Rijksmuseum w Amsterdamie.

O wojennych losach arrasów opowiada – językiem animacji – film z cyklu „Muzeum Utracone”.Zachęcamy do jego obejrzenia Arrasy, Muzeum Utracone.