Z okazji 77. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego Muzeum Niepodległości przygotowało niezwykle ciekawą ekspozycję. Wystawa prezentowana w Galerii Brama Bielańska przedstawia najważniejsze momenty z życia Krystyny Krahelskiej i jej związek z godłem Warszawy. W swoim krótkim życiu dała się również poznać jako etnografka, poetka, śpiewaczka, harcerka, łączniczka oraz sanitariuszka. Dziś pamiętamy o Krahelskiej dzięki pomnikowi Syrenki Warszawskiej, do którego pozowała rzeźbiarce Ludwice Nitschowej przed wybuchem II wojny światowej. Rzeźba z twarzą Krystyny od 1939 roku nieprzerwanie zdobi brzeg Wisły, wpisując się w panoramę Warszawy.

Ze wspomnień Ludwiki Nitschowej: „[Krystyna Krahelska] Wiedziała, że ona jest tym symbolem Warszawy i nieraz miałam takie wrażenie, że może to ją pchnęło do takich niebezpiecznych, bardzo konspiracyjnych prac podczas okupacji.”

W stolicy Krystyna Krahelska zaangażowała się w działalność konspiracyjną Związku Walki Zbrojnej.
28 lipca 1944 roku pod pseudonimem "Danuta" została przydzielona jako sanitariuszka do plutonu 1108, wchodzącego w skład dywizjonu "Jeleń". Była pewna, tak jak większość mieszkańców, że wybuchnie Powstanie, czekała. Napisała swój ostatni wiersz, który odzwierciedlił jej myśli:

„Chryste Panie z przydrożnych połamanych krzyży

Daj nam, Chryste przydrożny, silną wolę życia!

I daj nam śmierć żołnierską – jeśli umrzeć trzeba.

Poprzez ciemność i burze daj nam iść najprościej

Drogą do nowej Polski, drogą do wolności.”

 

1 sierpnia o godz. 17-tej, w godzinie „W” wybuchło Powstanie. Jej pluton miał zdobyć z rąk Niemców redakcję i drukarnię „Nowego Kuriera Warszawskiego” – od strony ul. Polnej, blisko Placu Unii Lubelskiej…

Wernisaż odbędzie się w poniedziałek 2 sierpnia o godz. 12.00 w Galerii Brama Bielańska zlokalizowanej na terenie Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej (oddział Muzeum Niepodległości). Gościem specjalnym wydarzenia będzie prof. Stanisław Kulon, bliski współpracownik Ludwiki Nitschowej.

Partnerzy: Szkoła Podstawowa nr 212 im. Krystyny Krahelskiej, Muzeum Powstania Warszawskiego, Archiwum Akt Nowych.

Wystawie towarzyszy zbiór fotografii „Czy wiesz ile jest Syrenek w Warszawie?” autorstwa Moniki Gligi ilustrujący zagadnienie wykorzystania wizerunku Syrenki Warszawskiej w przestrzeni miejskiej.

Wystawa potrwa do 28 sierpnia 2021 roku.

Fot. Muzeum NIepodległości