Waszawa powstała z gruzów. Życie w stolicy w pierwszych latach po wojnie toczyło się wśród ruin, organizowały je rozbiórki, sprzątanie, odzyskiwanie i przerabianie gruzów w materiały z których można było potem budować na nowo.

Wystawa Zgruzowstanie Warszawy 1945–1949 ukazuje unikalny materialny charakter miasta, które odradzało się wspólnym wysiłkiem. Prowadzi przez proces przemiany ruin w gruzy, a gruzów w materiały budowlane, z których warszawianki i warszawiacy tworzyli przyszłość swoją i powojennej Warszawy. Przy odgruzowywaniu, wyburzaniu ruin, odzyskiwaniu cegieł i żelaza, produkcji gruzobetonu budowały się relacje społeczne i realia ekonomiczne. To nowe spojrzenie na założycielski mit Warszawy i jedną z najbardziej fascynujących kart jej historii.

Pokazane zostaną oryginalne gruzy i materiały odbudowy (kamień, ceramika, cegły, gruzobeton), fotografie, grafiki, malarstwo, dokumenty archiwalne, mapy i infografiki, a także materiały audiowizualne (kroniki filmowe i nagrania historii mówionej) oraz współczesne dzieła sztuki.

Muzeum Warszawy wyda także książkę pod redakcją Adama Przywary, Zgruzowstanie. Przeszłość i przyszłość ruin w architekturze miasta, która poszerzy wątki poruszane na ekspozycji. Przedstawia szerzej temat cyrkulacji (ponownego wykorzystania) materiałów w architekturze na przykładzie odbudowy powojennej Warszawy z wykorzystaniem gruzów. Towarzyszy temu szerszy kontekst historyczny okresu lat 20. XX wieku oraz współczesności. Książka zawiera eseje historyków i historyczek sztuki i architektury, Macieja Jagielaka, Adama Przywary, Gabrieli Świtek, Jarosława Trybusia i Agaty Zborowskiej, zilustrowana jest fotografiami m.in. ze zbiorów Muzeum Warszawy, a także zdjęciami przedstawiającymi współczesną architekturę cyrkularną w Europie.

Wystawie towarzyszył będzie bogaty program wydarzeń: oprowadzań autorskich, warsztatów, spacerów i wycieczek rowerowych, tydzień filmowy oraz dzień debat i wykładów. Dla osób z niepełnosprawnością intelektualną i w spektrum autyzmu przygotowane zostaną treści w języku prostym i przewodnik po wystawie. Powstaną tyflografiki wybranych obiektów wraz z audiodeskrypcjami oraz teksty w druku powiększonym i alfabecie Braille'a. Prowadzone będą również integracyjne działania edukacyjne we współpracy z ekspertami (Fundacja Dostępnej Kultury Wizualnej – Wielozmysły, Fundacja SYNAPSIS) oraz grupami docelowymi (szkoła w Laskach i Zespół Szkół Specjalnych nr 105 w Warszawie).

fot. Muzeum Warszawy