Noc z niedzieli na poniedziałek dla milionów osób będzie nieprzespana. W Hollywood odbędzie się ceremonia rozdania nagród filmowych. To najważniejsza nagroda dla ludzi ze środowiska filmowego i święto wszystkich wielbicieli kina. Za kilka godzin dowiemy się, kto zdobędzie tę najważniejszą nagrodę filmową. W 2015 roku, w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny Oscara dostała „Ida” w reżyserii Pawła Pawlikowskiego. W tym roku wśród nominowanych nie ma polskiego filmu.

Zgłoszony przez Polskę film Jerzego Skolimowskiego „11 minut” nie otrzymał nominacji amerykańskich akademików. Nie weźmie jednak udziału w walce o Oscara. Polakom pozostaje kibicować takim filmom jak „Most szpiegów”, „Brooklyn”, Mad Max: Na drodze gniewu”, „Marsjanin”, „Zjawa”, „Pokój” czy „Spotlight”. Za kilka godzin okaże się, kto zdobędzie Oscara za najlepszą reżyserię czy dla najlepszego aktora i aktorki. Dla wielu fanów filmu będzie to nieprzespana noc – transmisja „na żywo” rozpocznie się przed godziną 2 w nocy czasu polskiego jedynie na Canal +.

Z tej okazji warto przypomnieć polskie akcenty z poprzednich edycji.

Największy sukces w historii polskiej kinematografii odniósł obraz Pawła Pawlikowskiego „Ida” zdobywając Oscara w kategorii najlepszego filmu nieanglojęzycznego. Film opowiada o spotkaniu i podróży dwóch kobiet, Anny, która wkrótce złoży śluby zakonne i jej krewnej Wandy, stalinowskiej prokurator i sędzi.

Pierwszym polskim filmem, który miał szansę zdobycia Oscara był „Nóż w wodzie” Romana Polańskiego. Film Polańskiego przegrał w 1963 roku z obrazem włoskiego reżysera filmowego Federico Felliniego „Osiem i pół”, który zdobył również Oscara w kategorii najlepsze kostiumy.

Kolejna szansa oscarowa pojawiła się trzy lata później, w 1966 roku. Nominację otrzymał Jerzy Kawalerowicz i jego „Faraon”. Statuetkę otrzymał „Sklep przy głównej ulicy”, czechosłowacki dramat w reżyserii Jána Kadára i Elmara Klosa.

Wśród polskich reżyserów najwięcej szans na otrzymanie Oscara za najlepszy film nieanglojęzyczny miał Andrzej Wajda. Jego filmy były czterokrotnie nominowane do tej nagrody. Filmy te to: „Ziemia obiecana” (1975), „Panny z Wilka” (1979), „Człowiek z żelaza” (1981) i „Katyń” (2007). Amerykańska Akademia Filmowa w 2000 roku uhonorowała go Oscarem za całokształt twórczości.

Z okazji tegorocznej edycji warto wspomnieć nazwiska Polaków, którzy zdobyli tę najbardziej prestiżową nagrodę filmową. Są to między innymi: kompozytor Bronisław Kaper, który w 1954 roku otrzymał Oscara za ścieżkę dźwiękową do filmu „Lili”; reżyser Zbigniew Rybczyński za najlepszy krótkometrażowy film animowany „Tango” – Oscar w 1982 roku; operator filmowy Janusz Kamieński – Oscara otrzymał dwukrotnie za najlepsze zdjęcia do filmów „Lista Schindlera” (1993) i „Szeregowca Ryana” (1998). Rok 2005 należał do Jana P.Kaczmarka, który w Los Angeles odebrał statuetkę Oscara za muzykę do filmu „Marzyciel” z Johnnym Deppem i Kate Winslet w rolach głównych.

Najlepszym polskim reżyserem filmowym, jedynym zdobywcą Oscara w tej kategorii jest Roman Polański, który otrzymał statuetkę za rok 2002 (nagroda w 2003r.), za reżyserię „Pianisty”. Adrien Brody, który w „Pianiście” zagrał tytułową rolę otrzymał Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego a Ronald Harwood za najlepszy scenariusz adaptowany.

Oglądając tegoroczną 88 ceremonię wręczenia Oscarów w Teatrze Dolby w Hollywood wypada mieć nadzieję, że w przyszłym roku Polacy nie tylko otrzymają nominację, ale również wejdą na scenę, żeby odebrać pokrytą 24 – karatowym złotem, ważącą prawie 4 kg i mającą ok. 35 cm wysokości statuetkę.

Andrzej Sitko