Blisko 37 mln zł kar nałożył Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na popularne platformy sprzedażowe Zalando i Temu. Powód? Nieprawidłowe informowanie klientów o promocjach i naruszanie obowiązku podawania najniższej ceny z 30 dni przed obniżką, wprowadzonego w 2023 roku wraz z dyrektywą Omnibus.

Jak podkreśla UOKiK, najniższa cena z 30 dni przed ogłoszeniem promocji to kluczowy punkt odniesienia do obliczania realnej wysokości rabatu. Jej brak lub manipulowanie tą wartością wprowadza konsumentów w błąd.

– Przedsiębiorcy są odpowiedzialni za rzetelne informowanie o obniżkach. Przedstawianie podwyżek jako okazji i manipulowanie cenami musi się skończyć. Odstępstwa od tych zasad będą karane – zapowiada Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Zalando pod lupą UOKiK. Kara blisko 31 mln zł

Najwyższa kara – 30 mln 945 tys. zł – została nałożona na spółkę Zalando SE z siedzibą w Berlinie. UOKiK ustalił, że nawet kilka miesięcy po wejściu w życie dyrektywy Omnibus klienci polskiej wersji serwisu nie mieli dostępu do informacji o najniższej cenie z 30 dni przed obniżką.

Braki dotyczyły zarówno kart produktów, list ofert, jak i reklam Zalando publikowanych poza platformą. Co więcej, jak podaje UOKik, gdy spółka zaczęła już prezentować wymagane informacje, robiła to nierzetelnie.

Według ustaleń urzędu, w wielu przypadkach najniższa cena z 30 dni była sztucznie podnoszona, mimo że faktyczna cena produktu się nie zmieniała. W efekcie rabaty wyglądały na wyższe, a oferta – na bardziej atrakcyjną, niż była w rzeczywistości.

– Promocje kuszą ceną, ale nie mogą udawać okazji, których nie ma. Konsumenci ufają, że widoczny rabat jest prawdziwy – podkreśla Tomasz Chróstny.

UOKiK zwrócił również uwagę na prezentowanie wysokości obniżek względem cen „regularnych” lub „początkowych”, zamiast względem najniższej ceny z 30 dni, co zawyżało skalę promocji. Decyzja nie jest prawomocna – Zalando może odwołać się do sądu.

Do sprawy odniosło się Biuro Prasowe Zalando. W przesłanym do naszej redakcji komunikacie czytamy: " 

"Po uchwaleniu dyrektywy Omnibus na poziomie europejskim podjęliśmy niezbędne kroki, by spełniać jej wymogi w jednolity sposób dla konsumentów w całej UE. Przepisy polskiego prawa, które zostały uchwalone w późniejszym okresie, różniły się od europejskich. UOKiK zdecydował się wszcząć postępowanie w sprawie naszych postępów związanych z ich wdrożeniem. Od samego początku i przez cały czas trwania sprawy byliśmy w stałym dialogu z UOKiK, odpowiadając na wszystkie pytania i informując o naszych działaniach związanych z implementacją lokalnych regulacji. Niezwłocznie wdrożyliśmy wszystkie wymagania przedstawione nam przez UOKiK, zgodnie z wytycznymi organu, na podstawie obowiązujących w Polsce przepisów. Aktualnie analizujemy decyzję Prezesa UOKiK i zamierzamy bronić naszego stanowiska, odwołując się od decyzji do sądu".

Temu także z karą. Ponad 5,9 mln zł grzywny

Druga decyzja dotyczy platformy Temu, jednej z największych chińskich platform zakupowych działających w Europie. Za prezentację promocji odpowiada irlandzka spółka Whaleco Technology Limited z siedzibą w Dublinie.

UOKiK ustalił, że w polskiej wersji serwisu Temu informacje o najniższej cenie z 30 dni przed obniżką były podawane niespójnie lub wcale. Brakowało ich m.in. na listach produktów, kartach ofert czy w koszyku, a dane różniły się w zależności od wersji serwisu – desktopowej lub mobilnej.

W części przypadków cena z 30 dni była wskazywana, ale w sposób błędny. UOKiK zidentyfikował trzy główne schematy naruszeń, w tym zmienianie najniższej ceny dzień po dniu mimo braku realnej zmiany ceny produktu.

W trakcie postępowania Temu zaniechało kwestionowanych praktyk i ujednoliciło sposób prezentowania promocji. Mimo to Prezes UOKiK nałożył karę w wysokości 5 mln 910 tys. 900 zł. Decyzja również jest nieprawomocna.

Promocje pod kontrolą. UOKiK zapowiada kolejne działania

Z badań UOKiK wynika, że blisko 70 proc. konsumentów oczekuje jasnej informacji o najniższej cenie z 30 dni przed obniżką. Jednocześnie klienci często bezkrytycznie ufają podawanym procentowym rabatom, nawet gdy są one wyliczane w sposób wprowadzający w błąd.

– Cena i promocja to kluczowe czynniki decyzji zakupowych. Skoro przedsiębiorcy decydują się na komunikowanie obniżek, muszą robić to uczciwie i zgodnie z prawem – podkreśla Prezes UOKiK.

Urząd zapowiada dalsze kontrole. Obecnie prowadzi sześć postępowań wobec m.in. Media Markt, Sephora, Glovo, Shell Polska, AzaGroup (Renee i Born2Be) oraz Jeronimo Martins Polska. Wystosowano także ponad 70 tzw. wystąpień miękkich do firm, które mogą naruszać przepisy dotyczące promocji i obniżek cen.

Źródło: UOKiK fot. Freepik