Warszawa ogłosiła program obchodów 50. rocznicy powstania Komitetu Obrony Robotników (KOR) oraz wydarzeń Czerwca ’76. W stolicy przez cały 2026 rok odbywać się będą koncerty, wystawy, spacery historyczne i wydarzenia plenerowe. Inauguracji towarzyszyło uroczyste odsłonięcie tablicy upamiętniającej Halina Mikołajska – wybitną aktorkę i działaczkę opozycji demokratycznej. Program przygotowały m.in. Dom Spotkań z Historią, Teatr Dramatyczny im. Gustawa Holoubka oraz Dzielnica Ursus. Obchody objęte są honorowym patronatem prezydenta m.st. Warszawy Rafał Trzaskowski.

– Warszawa jest dziś miastem nowoczesnym i skierowanym ku przyszłości, ale jako samorząd chcemy opowiadać także o jej historii – tej, która realnie wpływała na bieg wydarzeń w Polsce i kształtowała naszą tożsamość – podkreśla Aldona Machnowska-Góra, zastępczyni prezydenta m.st. Warszawy.

Jak zaznaczają władze miasta, rocznica powstania KOR i wydarzeń z czerwca 1976 roku to nie tylko wspomnienie faktów, ale przede wszystkim ludzi – robotników, inteligencji i artystów, którzy wykazali się odwagą obywatelską w realiach PRL.

Rada m.st. Warszawy przyjęła stanowisko, by rok 2026 ogłosić Rokiem KOR. – To historia ważna dla Polski i dla Warszawy, szczególnie dla Ursusa. Powstanie KOR było przełomem, który połączył robotników i inteligencję we wspólnym działaniu opartym na solidarności – podkreśla przewodnicząca Rady m.st. Warszawy Ewa Malinowska-Grupińska.

Koncert, wystawy i cykle multimedialne

Obchody 50. rocznicy Czerwca ’76 i powstania KOR potrwają od lutego do grudnia 2026 roku. Symbolicznym otwarciem jest koncert poetycki „Siła w jedności” w Teatrze Dramatycznym – wydarzenie łączące muzykę, interpretacje aktorskie i archiwalne materiały dokumentujące działalność opozycji.

W czerwcu przy Krakowskim Przedmieściu zaplanowano plenerową wystawę „Niepokorne 1976–1989”, poświęconą roli kobiet w opozycji demokratycznej. We wrześniu, w 50. rocznicę ogłoszenia „Apelu do społeczeństwa i władz PRL”, otwarta zostanie ekspozycja „KOR. Siła w jedności”.

W mediach społecznościowych i na platformach DSH pojawią się cykle multimedialne, m.in. „Dudek o KOR-ze” oraz „Archiwum Historii Mówionej o KOR-ze”, prezentujące genezę i działalność Komitetu Obrony Robotników oraz wspomnienia jego członków i współpracowników.

Tablica Haliny Mikołajskiej w Teatrze Dramatycznym

Jednym z najważniejszych momentów inauguracji było odsłonięcie tablicy poświęconej Halinie Mikołajskiej w Teatrze Dramatycznym. Autorem upamiętnienia jest rzeźbiarz Marek Moderau.

Mikołajska była nie tylko wybitną aktorką i reżyserką, lecz także sygnatariuszką Memoriału 59, członkinią KOR i KSS KOR. Represjonowana przez władze PRL i internowana w stanie wojennym, stała się symbolem odwagi obywatelskiej i odpowiedzialności artysty za sprawy publiczne.

Ursus – serce Czerwca ’76

Szczególne miejsce w obchodach zajmuje Ursus – dzielnica, w której 25 czerwca 1976 roku robotnicy Zakładów Mechanicznych „Ursus” włączyli się w ogólnopolski protest przeciw podwyżkom cen.

Program w Ursusie potrwa od kwietnia do września 2026 roku. W planach są m.in. Tydzień Historii Lokalnej, warsztaty i gry terenowe dla dzieci i młodzieży, spacery historyczne, rajd rowerowy upamiętniający protesty, plenerowy spektakl „Bunt na torach” oraz zlot zabytkowych traktorów. Jednym z symbolicznych wydarzeń będzie odsłonięcie muralu przy ul. Mariana Keniga 1.

– Bunt z czerwca 1976 roku objął blisko 120 miejscowości w całej Polsce. To był przełom: władza po raz pierwszy wycofała się pod presją robotniczego sprzeciwu, a jednocześnie narodziła się zorganizowana opozycja – przypomina burmistrz Ursusa Bogdan Olesiński.

50 lat później – lekcja solidarności

Warszawskie obchody 50. rocznicy KOR i Czerwca ’76 mają charakter nie tylko rocznicowy, ale także edukacyjny. Miasto stawia na rzetelną narrację historyczną, świadectwa uczestników wydarzeń i działania skierowane do młodego pokolenia.

 

fot. UM Warszawa