U zbiegu ulic Mokotowskiej i Alei Armii Ludowej, uroczyście nadano imię Zofii i Kazimierza Moczarskich skwerowi, honorując tym samym wybitne małżeństwo działaczy podziemia. Kazimierz Moczarski, żołnierz Armii Krajowej i autor słynnej książki Rozmowy z katem, oraz Zofia Moczarska, więźniarka polityczna i zaangażowana dziennikarka, odegrali istotną rolę w historii Polski, zwłaszcza w okresie II wojny światowej i w czasach represji stalinowskich

– Miłość Kazimierza i Zofii Moczarskich była tkliwa, czuła i mocna. Przeprowadziła tę parę przez życie, przez konspirację i więzienie, szykanowania ze strony stalinowskiego aparatu represji. Tej głębokiej miłości towarzyszyły jeszcze inne wartości, które charakteryzowały wiele ofiar tamtych mrocznych czasów – przyzwoitość, odpowiedzialność, wytrwałość, niezależność – to właśnie był fundament przystąpienia Moczarskich do Armii Krajowej, uczestniczenia w Powstaniu Warszawskim. Niech ta uroczystość będzie doceniam tego niezwykłego dzieła, pilnowania wartości – mówiła podczas uroczystości Aldona Machnowska-Góra, zastępczyni prezydenta m.st. Warszawy.

Zofia Moczarska (1919-1977), posługująca się pseudonimem „Malina”, była przed wojną dziennikarką. Podczas niemieckiej okupacji aktywnie działała w konspiracji, m.in. w Biurze Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK, gdzie była łączniczką i redaktorką prasy powstańczej.

 – Po wojnie podjęła pracę w Centralnym Urzędzie Planowania. Aresztowana przez Urząd Bezpieczeństwa w marcu 1949 r. skazana została pod fałszywymi zarzutami na sześć lat więzienia. Pełny wyrok odbyła w więzieniach na warszawskim Mokotowie, w Fordonie i w Inowrocławiu. W grudniu 1956 r. została zrehabilitowana przez Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy. Ze względu na zły stan zdrowia, spowodowany więziennymi przeżyciami, nie podjęła już pracy zawodowej – przekazuje urząd miasta.

Kazimierz Moczarski (1907-1975), prawnik i dziennikarz, działał w konspiracyjnym Stronnictwie Demokratycznym. W czasie wojny pełnił funkcję szefa BIP po kapitulacji Powstania Warszawskiego, a w Kierownictwie Walki Podziemnej zwalczał kolaborantów. Aresztowany przez UB w sierpniu 1945 roku, spędził w więzieniu stalinowskim blisko 11 lat.

– Uwolniony został w kwietniu 1956 r. a w grudniu odbył się głośny proces sądowy, który przyniósł mu rehabilitację. Podjął pracę w „Kurierze Polskim”, działał w Społecznym Komitecie Przeciwalkoholowym, redagował „Problemy Alkoholizmu”. Dziełem życia Moczarskiego, tłumaczonym na wiele języków, są Rozmowy z katem – zapis spotkania w jednej celi mokotowskiego więzienia z gen. SS Jürgenem Stroopem – dodaje urząd.

Skwer upamiętniający to zasłużone małżeństwo znajduje się w centralnej części Śródmieścia, co symbolicznie podkreśla ich miejsce w historii stolicy.

fot. UM Warszawa