W dniu 26 stycznia obchodzimy Dzień Transplantacji,  to rocznica pierwszego udanego przeszczepu nerki w Polsce. – Była to jednostkowa i pionierska działalność, ale obecnie leczenie przeszczepianiem narządów stało się uznaną i powszechną metodą terapii schyłkowej niewydolności narządów – mówi w rozmowie z nami koordynator transplantacyjny, Krzysztof Zając w Centralnym Szpitalu Klinicznym UCK WUM w Warszawie.

26 stycznia 1966 roku w Warszawie, w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym przy ul. Lindleya, obecnie należącym do Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM) dokonano pierwszego udanego przeszczepu nerki w Polsce.

Historia tego przełomowego wydarzenia rozpoczęła się wraz z decyzją zespołu lekarzy pod przewodnictwem profesora Jana Nielubowicza w ścisłej współpracy z zespołem internistyczno-nefrologicznym kierowanym przez profesora Tadeusza Orłowskiego, którzy postanowili podjąć ryzykowną, lecz nadzwyczaj obiecującą próbę przeszczepienia nerki. Zespół chirurgów, w skład którego wchodzili: doc. Bolesław Marzinek, dr Jerzy Szczerbań, dr Waldemar Olszewski, dr Wojciech Rowiński, dr Marek Skośkiewicz oraz anestezjolodzy – dr Bogdan Kamiński, dr Janusz Kącki i dr Jerzy Siedlecki, zrealizował pionierską operację, otwierając nowy rozdział w historii polskiej medycyny.

Wydarzenie to odbiło się szerokim echem w Polsce. Mogliśmy o nim przeczytać m.in. w jednym ze styczniowych wydań Kuriera Polskiego z 1966 roku oraz w takich gazetach jak Polityka, nowy Medyk, Tu i Teraz.

Zdjęcia dostępne pod artykułem. Materiały archiwalne pochodzą z Muzeum Historii Medycyny Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Pierwszy przeszczep nerki w Polsce nie tylko otworzył drzwi do nowych możliwości leczenia, ale także zainicjował rozwój dziedziny transplantologii w naszym kraju. Dzisiaj, 26 stycznia, kiedy wspominamy to doniosłe wydarzenie, warto spojrzeć na to, jak daleko doszliśmy od tamtego czasu, jakie osiągnięcia udało się uzyskać, i jak wiele osób odzyskało zdrowie dzięki hojności dawców i zaawansowanym technologiom medycznym.

Z rozmowy z koordynatorem transplantacyjnym Krzysztofem Zającem dowiadujemy się, jak wiele zmieniło się od pierwszego pionierskiego przeszczepu nerki w Polsce. Jak mówi Krzysztof Zając – Była to jednostkowa i pionierska działalność, ale obecnie leczenie przeszczepianiem narządów stało się uznaną i powszechną metodą terapii schyłkowej niewydolności narządów. Rozwój transplantologii w Polsce był dynamiczny, przechodząc od przeszczepiania nerek do wątroby, serca, płuc, trzustki, a także realizacji transplantacji łączonych.

Rekordowy rok 2023

- Rok 2023 był rekordowym rokiem, ponieważ wykonaliśmy prawie 350 transplantacji. W Warszawskim Uniwersytecie Medycznym przeszczepiamy 1/3 całej puli przeszczepionych narządów unaczynionych w Polsce – podkreśla Krzysztof Zając. Warszawski Uniwersytet Medyczny odgrywał kluczową rolę w tych sukcesach, przeprowadzając większość procedur transplantacyjnych w kraju.

Koordynator Zając podkreśla również, jak sytuacja z dawcami uległa poprawie. Pomimo trudnych lat pandemii, obecnie transplantologia przechodzi okres odbicia. - W tamtym roku zidentyfikowaliśmy ponad 10 dawców rzeczywistych miesięcznie w całej Polsce, co stanowi znaczny wzrost w porównaniu do lat poprzednich – zauważa. Te pozytywne zmiany rysują obraz wytrwałej pracy zespołów transplantacyjnych i wzrastającej świadomości społeczeństwa dotyczącej dawstwa narządów.

Dzisiaj, kiedy przypominamy pierwszy przeszczep nerki w Polsce, warto spojrzeć na ogromny postęp, jaki dokonuje się w dziedzinie transplantologii. Hojność dawców i zaawansowane technologie medyczne umożliwiły tysiącom ludzi odzyskanie zdrowia. Świętując Dzień Transplantacji, oddajmy hołd pamięci ofiar, które podzieliły się darem życia, oraz zastanówmy się, jakie jeszcze innowacje przyniesie przyszłość w tej ważnej dziedzinie medycyny.

fot. pixbay oraz Materiały archiwalne pochodzą z Muzeum Historii Medycyny Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego