We wrześniu Biblioteka Publiczna w Dzielnicy Włochy m.st. Warszawy świętowała 90-lecie swojej działalności. Jubileusz stał się okazją nie tylko do przypomnienia historii jednej z najważniejszych instytucji kultury dzielnicy, lecz przede wszystkim do spotkania z mieszkańcami, czytelnikami oraz osobami, które przez kolejne dziesięciolecia współtworzyły Bibliotekę.

Historia włochowskiej Biblioteki rozpoczęła się 10 września 1936 roku. Wtedy w Pałacyku Koelichenów rozpoczęła działalność Biblioteka Stowarzyszenia Właścicieli Nieruchomości. Jej początki były silnie związane z lokalną społecznością – to mieszkańcy dostrzegli potrzebę stworzenia biblioteki, przekazywali książki i wspierali zakup pierwszych zbiorów.

Przez kolejne dziesięciolecia zmieniały się Włochy, struktura organizacyjna Biblioteki, jej siedziby, zbiory i zakres usług, ale nie zmieniło się jedno: Biblioteka pozostawała miejscem tworzonym dla mieszkańców i razem z nimi. Dziś jest nie tylko miejscem wypożyczania książek, lecz także przestrzenią spotkań, edukacji, rozmowy o kulturze i lokalnej historii, rozwijania zainteresowań oraz budowania sąsiedzkich relacji.

Dziewięć dekad historii

Jubileuszowe obchody rozpoczęła 10 września sesja historyczna w Pałacyku Koelichenów – dokładnie 90 lat po dniu, w którym rozpoczęła działalność pierwsza włochowska biblioteka.

Spotkanie pozwoliło spojrzeć na dzieje Biblioteki w szerszym kontekście historii Włoch. Dr Adam Tyszkiewicz w wykładzie „Włochy 1926–2026. Sto lat historii” przypomniał najważniejsze wydarzenia minionego stulecia, natomiast dr Magdalena Szkwarek przedstawiła dziewięć dekad działalności instytucji podczas wykładu „90 lat Biblioteki we Włochach”.

Ważnym punktem sesji była również prezentacja jubileuszowej publikacji „Literacka mapa dzielnicy Włochy” autorstwa dr Magdaleny Szkwarek i Małgorzaty Kozek. Publikację zaprezentowała Katarzyna Winogrodzka, dyrektor Biblioteki.

Uroczysty charakter spotkania podkreśliły wystąpienia okolicznościowe Jarosława Karcza, burmistrza Dzielnicy Włochy oraz Haliny Berłowskiej, przewodniczącej Rady Dzielnicy Włochy. W imieniu Rady i Zarządu Dzielnicy złożyli na ręce Katarzyny Winogrodzkiej podziękowania i gratulacje dla dyrektor oraz całego zespołu Biblioteki. W uroczystości uczestniczyli również Monika Kryk, zastępca burmistrza dzielnicy Włochy oraz dzielnicowi radni, wśród nich Mahbub Siddique-Olesiejuk, przewodniczący Komisji Kultury, Polityki Społecznej i Zdrowotnej.

Obchodom towarzyszyły także wystawy. Przed Pałacykiem w Parku Kombatantów można było zobaczyć wystawę „90 lat historii naszej Biblioteki”, opowiadającą o kolejnych etapach rozwoju instytucji. W Bibliotece zaprezentowano również ekspozycję „Francja, Polska, Australia. Wystawa exlibrisów Mirki Mory, Wojciecha Jakubowskiego i kolekcjonera Johna Gartnera”. Prezentowane ekslibrisy są darem Marzeny Walickiej z Australii dla Biblioteki Publicznej w Dzielnicy Włochy, przekazanym z okazji jej 90-lecia.

Jubileusz stał się więc nie tylko okazją do spojrzenia w przeszłość, lecz również do przypomnienia, że historia Biblioteki od samego początku była nierozerwalnie związana z historią mieszkańców Włoch.

Biblioteczny Ekspres przez Stare i Nowe Włochy

Kolejną część obchodów rozpoczęła 12 września gra terenowa „Biblioteczny Ekspres. 90 lat zapisane między stronami”. Jej trasa prowadziła przez Stare i Nowe Włochy, łącząc zadania, zagadki i elementy lokalnej historii. Była to okazja, aby spojrzeć na dzielnicę z innej perspektywy – poprzez miejsca, historie i ciekawostki wpisane w jej przeszłość. Tym samym jubileusz Biblioteki wyszedł poza jej mury i przeniósł się w przestrzeń Włoch.

Biblioteczne urodziny w Parku Kombatantów

Kulminacją obchodów był Piknik Jubileuszowy w Parku Kombatantów, przygotowany wspólnie z Radą i Zarządem Dzielnicy Włochy m.st. Warszawy. Program został pomyślany tak, aby połączyć historię Biblioteki ze wspólnym, rodzinnym i międzypokoleniowym świętowaniem.

Popołudnie rozpoczęło się w rytmie muzyki. Energetyczny przemarsz zespołu Ritmo Bloco przez Park Kombatantów zakończył się pokazem przed Pałacykiem Koelichenów. Następnie Przemek Kowalski w roli „Szalonego Naukowca” zaprezentował widowiskowe eksperymenty z suchym lodem, a Teatr Sztuka Ciała wystąpił z plenerowym spektaklem „Żywa zieleń”.

Przez całe popołudnie na uczestników czekały także działania przygotowane przez Bibliotekę. Można było stworzyć własną kartkę z życzeniami dla jubilatki, ozdobić okładkę notesu czy dołączyć do wspólnego malowania banera „Biblioteka to My”. Hasło dobrze oddawało ideę całych obchodów – Bibliotekę tworzą bowiem nie tylko książki i miejsca, ale przede wszystkim ludzie.

Rodzinną przestrzeń przygotowała również Fundacja Akademia Iwony Kalaman. W sześciu strefach „Rodzinkowo” dzieci i rodzice mogli wspólnie uczestniczyć w aktywnościach „Pomaluj ze mną świat”, „Poczytaj i wybuduj”, „LEGO City”, „Zumbini”, „Mały Ogrodnik” i „Bezpieczna Rodzina”. Nie zabrakło również wielkich baniek mydlanych oraz warsztatów wykonywania pieczęci lakowych.

Szczególne miejsce w programie zajęła część poświęcona ludziom Biblioteki. Wręczono nagrody uczestnikom „Bibliotecznego Ekspresu”, a także podziękowania pracownikom oraz najaktywniejszym czytelnikom – osobom od lat związanym z Biblioteką, które mają na swoim koncie tysiące wypożyczonych i przeczytanych książek.

Nie mogło zabraknąć najbardziej urodzinowego akcentu – jubileuszowego tortu, którym Biblioteka podzieliła się z uczestnikami pikniku.

Muzycznym finałem świętowania był koncert zespołu Sonanto „Od Szlagierów Dwudziestolecia do współczesności”. Podróż przez kolejne muzyczne dekady symbolicznie połączyła przeszłość z teraźniejszością – podobnie jak sama Biblioteka, która od 90 lat zmienia się wraz z Włochami i kolejnymi pokoleniami swoich czytelników.

Dziewięćdziesiąt lat to nie tylko historia instytucji. To tysiące czytelników, kolejne pokolenia bibliotekarzy, książki, spotkania i wspomnienia wpisane w historię Włoch. Przed Biblioteką są następne rozdziały, które będą pisane razem z mieszkańcami.

Foto: Anna Grędzińska, zastępca dyrektora Biblioteki Publicznej w Dzielnicy Włochy m. st. Warszawy